De uitbreiding van hoogspanningsstation Vierverlaten is een omvangrijke, meerjarige en complexe opdracht. Wat betekent die complexiteit voor de aanpak? En hoe zorg je ervoor dat het werk snel, maar toch beheerst uitgevoerd wordt? Daarover vertellen vijf specialisten van TenneT en de rentmeester van de gemeente Groningen.
Reportage
Een nieuw 110.000 volt-station Vierverlaten, bestaand uit 30 velden.
Uitbreiden van het 380.000 volt-hoogspanningsstation Vierverlaten(VVL) met 6 nieuwe velden.
Aanleg kabels en werk aan masten op of in de buurt van het station
Verwijderen voormalig 110.000 volt-station
Natuurcompensatie met waterpartij en ecologische maatregelen
Inloopbijeenkomsten voor omwonenden, een praatplaat die de uitbreiding van het station verduidelijkt. TenneT’s omgevingsmanager en communicatieadviseur zetten zich in om een goede relatie met de buurt te onderhouden tijdens de uitbreiding van station Vierverlaten. Voor Willem Hermse betekent goede participatie: “Duidelijk, eerlijk en open zijn over wat TenneT gaat doen; de wensen en ideeën van de omgeving serieus nemen en je best doen om ze te implementeren.” Ingrid Harms is nieuwsgierig naar de mensen die werken en wonen in de omgeving: “Ik wil graag weten hoe zij naar deze nieuwe plannen kijken. Het is belangrijk dat ze ons weten te vinden als er vragen zijn of als ze ergens last van hebben.”
Naast de contacten met de buurt onderhouden Hermse en Harms ook contacten met betrokken organisaties als de gemeente, het waterschap, het bedrijventerrein en bijvoorbeeld Google. Harms: “Daarbij merken we dat de ruimtelijke puzzel steeds ingewikkelder wordt. Bij Vierverlaten liggen heel veel kabels en leidingen, een spoorlijn, we moeten iets met compensatie voor water en natuur.”
Voor beiden geldt: goede communicatie met de omgeving is mensenwerk. “Als ik hoor dat er vragen of onduidelijkheden zijn, stap ik in de auto en leg ik aan de keukentafel uit wat de plannen zijn. Dan hoor ik ook welke bezwaren er zijn en hoe we die kunnen oplossen”, aldus Hermse.
Ingrid Harms
Regionaal communicatieadviseur Groningen TenneT
Willem Hermse
Omgevingsmanager TenneT
Een planoloog zorgt bij de uitbreiding van een hoogspanningsstation voor de planologische toestemmingen en de bijbehorende vergunningen. “Die ruimtelijke borging is van belang om het station te beschermen tegen ontwikkelingen van buitenaf, bijvoorbeeld dat er geen woning dichtbij het station of onder een verbinding wordt gebouwd”, vertelt Jan Teunissen.
Op en rondom Vierverlaten lopen meerdere projecten met onderlinge raakvlakken. TenneT eist daarvoor een goede planologische borging. Met de gemeente Groningen zijn gesprekken gevoerd om de wensen en uitgangspunten duidelijk te krijgen. Dat heeft geleid tot een plan van aanpak, met specifieke vergunningen per procedure.
Om meer snelheid te maken bij de bouw van stations kijkt de Lead Construction (red. projectleider voor de bouwfase) al mee in de ontwerpfase. Teunissen: “Ik ben daar blij mee, op deze manier kan de hoeveelheid “rework” later in het proces worden beperkt. Op dit moment is de aannemer zelfs al aangehaakt.” Het aanhaken van de aannemer ervaart Teunissen als positief omdat de uitvoerbaarheid van vergunningen en processen definitief worden bepaald. Al maakt het zijn werk ook wel weer complex. Teunissen: “Bij TenneT werken veel verschillende mensen van verschillende afdelingen aan het project. Omdat daarnaast ook de aannemer met meerdere disciplines betrokken is bij het ontwerp en uitvoeringsproces, is het wel zaak om alles goed te coördineren.”
Jan Teunissen
Planoloog, TenneT
“De extra netcapaciteit die ontstaat door uitbreiding van dit hoogspanningsstation is voor de gemeente Groningen en de omliggende regio cruciaal”, vertelt Tomas Messemaker. Sinds 2015 is hij nauw betrokken bij de geplande uitbreiding. Messemaker: “Hiermee ontstaat ruimte voor de bouw van zeker duizenden nieuwe woningen, voor de economische ontwikkeling van de regio en voor de Groningse ambities voor verduurzaming in de energietransitie.”
De uitbreiding van station Vierverlaten en de bouw van het nieuwe hoogspanningsstation Meerstad-Noord vergroot de transportcapaciteit in en rond Groningen. “De stations zijn rechtstreeks op elkaar aangesloten, maar ook de ontwikkelingen zijn nauw met elkaar verweven. We bouwen dit netwerk echt om de groei van de stad en het ommeland te blijven faciliteren, nu en in de toekomst.”
Over de samenwerking met TenneT is Messemaker goed te spreken, ‘we helpen elkaar waar dat kan’. Hij ziet echter ook mogelijkheden om de voorbereidingen voor de bouw aanzienlijk te versnellen. “TenneT mag wel wat meer strategisch en voortvarend grond aankopen. Dat levert namelijk enorm veel tijdswinst op”, is zijn stelling. “Als je grond in een vroeg stadium aankoopt, houd je zelf de regie. TenneT komt nu in de knel, onder andere om de grond op tijd bouwrijp te hebben – dat is helemaal niet nodig. De risico’s van vroegtijdig aankopen vallen in het niet bij het belang van tijdige netverzwaring.”
Tomas Messemaker
Rentmeester bij de Gemeente Groningen
Beheerder Laura Nienhuis–Mengerink is op het station ‘verantwoordelijk voor het onderhoud en de wettelijke verplichtingen’. Ze stuurt een team aan van technici die alle componenten controleren, onderhouden en waar nodig vervangen. Daarnaast begeleidt ze projecten.
Complexiteit kreeg door het project Vierverlaten een bijzondere betekenis. Laura Nienhuis-Mengerink vertelt: “TenneT mag op de nieuw aangekochte grond pas gaan bouwen als de natuurcompensatie is uitgevoerd: de poelkikker (beschermde diersoort; red.) op het terrein moet verhuizen. Daarvoor is grond aangekocht, maar nog geen vergunning van de provincie. De poelkikker mag na 1 mei niet verplaatst worden, dan begint de paartijd. Dat zou dus betekenen dat we de bouw een seizoen moeten uitstellen.”
Zo’n vertraging is geen optie: een grasveld op het stationsterrein werd aangemerkt als natuurcompensatie. Daar is inmiddels een gigantische komvormige vijver gegraven. “Ecologen vingen de kikkers en plaatsten ze tijdelijk in de nieuwe vijver, met de bevestiging dat aan de natuurcompensatie voldaan is. Niet ideaal, maar de enige oplossing om door te gaan met dit project.”
De zorg voor de natuur blijft een aandachtspunt. Nienhuis-Mengerink: “Er ligt nu een gigantische bult zand op het station en we moeten goed oppassen dat de oeverzwaluw daar niet gaat nestelen, want dan gaat de bouw wederom niet door.”
Laura Nienhuis–Mengerink
Beheerder hoogspanningsstation Vierverlaten, TenneT
Erik Romp
Projectleider Licensing TenneT
“Vierverlaten is een knooppunt van meerdere elektriciteitssnelwegen, zowel regionaal als landelijk”, legt Erik Romp uit. “Voor Groningen is deze uitbreiding nodig om de stad en regio te voorzien in de groeiende vraag naar netcapaciteit. Bijvoorbeeld voor Meerstad, maar ook een nieuw datacentrum van Google in Groningen krijgt hierop een aansluiting. Op het landelijk hoogspanningsnet van 380.000 volt wordt hier straks stroom ingevoerd van wind op zee.”
“De benodigde ruimte voor de hoogspanningsstations en de bijbehorende kabels en lijnen, maken het project complex”, stelt Romp. Er mag niet meer gebouwd worden op grond waarin de kabels liggen en onder hoogspanningslijnen. “Die ruimte moet vrij blijven voor de veiligheid en benodigd onderhoud. Het is lastig om dat ruimtelijk goed in de passen.”
De projectleiders voor vergunningen en constructie trekken tijdens het hele proces samen op. Zo doen ze al voorwerk voor de toekomstige bouw. Romp: “Ecologisch onderzoek uitvoeren of een vergunning aanvragen terwijl je de handtekening nog moet zetten onder de koopakte van grond. We halen werk naar voren dat we normaal pas doen als de grond is verworven.” Door die aanpak liggen we op koers om tijdwinst te boeken, maar dat traject kent nog wel de nodige risico’s.
De uitbreiding van hoogspanningsstation Vierverlaten is een omvangrijke, meerjarige en complexe opdracht. Wat betekent die complexiteit voor de aanpak? En hoe zorg je ervoor dat het werk snel, maar toch beheerst uitgevoerd wordt? Daarover vertellen vijf specialisten van TenneT en de rentmeester van de gemeente Groningen.
Reportage
Inloopbijeenkomsten voor omwonenden, een praatplaat die de uitbreiding van het station verduidelijkt. TenneT’s omgevingsmanager en communicatieadviseur zetten zich in om een goede relatie met de buurt te onderhouden tijdens de uitbreiding van station Vierverlaten. Voor Willem Hermse betekent goede participatie: “Duidelijk, eerlijk en open zijn over wat TenneT gaat doen; de wensen en ideeën van de omgeving serieus nemen en je best doen om ze te implementeren.” Ingrid Harms is nieuwsgierig naar de mensen die werken en wonen in de omgeving: “Ik wil graag weten hoe zij naar deze nieuwe plannen kijken. Het is belangrijk dat ze ons weten te vinden als er vragen zijn of als ze ergens last van hebben.”
Naast de contacten met de buurt onderhouden Hermse en Harms ook contacten met betrokken organisaties als de gemeente, het waterschap, het bedrijventerrein en bijvoorbeeld Google. Harms: “Daarbij merken we dat de ruimtelijke puzzel steeds ingewikkelder wordt. Bij Vierverlaten liggen heel veel kabels en leidingen, een spoorlijn, we moeten iets met compensatie voor water en natuur.”
Voor beiden geldt: goede communicatie met de omgeving is mensenwerk. “Als ik hoor dat er vragen of onduidelijkheden zijn, stap ik in de auto en leg ik aan de keukentafel uit wat de plannen zijn. Dan hoor ik ook welke bezwaren er zijn en hoe we die kunnen oplossen”, aldus Hermse.
Ingrid Harms
Regionaal communicatieadviseur Groningen TenneT
Willem Hermse
Omgevingsmanager TenneT
Een planoloog zorgt bij de uitbreiding van een hoogspanningsstation voor de planologische toestemmingen en de bijbehorende vergunningen. “Die ruimtelijke borging is van belang om het station te beschermen tegen ontwikkelingen van buitenaf, bijvoorbeeld dat er geen woning dichtbij het station of onder een verbinding wordt gebouwd”, vertelt Jan Teunissen.
Op en rondom Vierverlaten lopen meerdere projecten met onderlinge raakvlakken. TenneT eist daarvoor een goede planologische borging. Met de gemeente Groningen zijn gesprekken gevoerd om de wensen en uitgangspunten duidelijk te krijgen. Dat heeft geleid tot een plan van aanpak, met specifieke vergunningen per procedure.
Om meer snelheid te maken bij de bouw van stations kijkt de Lead Construction (red. projectleider voor de bouwfase) al mee in de ontwerpfase. Teunissen: “Ik ben daar blij mee, op deze manier kan de hoeveelheid “rework” later in het proces worden beperkt. Op dit moment is de aannemer zelfs al aangehaakt.” Het aanhaken van de aannemer ervaart Teunissen als positief omdat de uitvoerbaarheid van vergunningen en processen definitief worden bepaald. Al maakt het zijn werk ook wel weer complex. Teunissen: “Bij TenneT werken veel verschillende mensen van verschillende afdelingen aan het project. Omdat daarnaast ook de aannemer met meerdere disciplines betrokken is bij het ontwerp en uitvoeringsproces, is het wel zaak om alles goed te coördineren.”
Jan Teunissen
Planoloog, TenneT
“De extra netcapaciteit die ontstaat door uitbreiding van dit hoogspanningsstation is voor de gemeente Groningen en de omliggende regio cruciaal”, vertelt Tomas Messemaker. Sinds 2015 is hij nauw betrokken bij de geplande uitbreiding. Messemaker: “Hiermee ontstaat ruimte voor de bouw van zeker duizenden nieuwe woningen, voor de economische ontwikkeling van de regio en voor de Groningse ambities voor verduurzaming in de energietransitie.”
De uitbreiding van station Vierverlaten en de bouw van het nieuwe hoogspanningsstation Meerstad-Noord vergroot de transportcapaciteit in en rond Groningen. “De stations zijn rechtstreeks op elkaar aangesloten, maar ook de ontwikkelingen zijn nauw met elkaar verweven. We bouwen dit netwerk echt om de groei van de stad en het ommeland te blijven faciliteren, nu en in de toekomst.”
Over de samenwerking met TenneT is Messemaker goed te spreken, ‘we helpen elkaar waar dat kan’. Hij ziet echter ook mogelijkheden om de voorbereidingen voor de bouw aanzienlijk te versnellen. “TenneT mag wel wat meer strategisch en voortvarend grond aankopen. Dat levert namelijk enorm veel tijdswinst op”, is zijn stelling. “Als je grond in een vroeg stadium aankoopt, houd je zelf de regie. TenneT komt nu in de knel, onder andere om de grond op tijd bouwrijp te hebben – dat is helemaal niet nodig. De risico’s van vroegtijdig aankopen vallen in het niet bij het belang van tijdige netverzwaring.”
Tomas Messemaker
Rentmeester bij de Gemeente Groningen
Beheerder Laura Nienhuis–Mengerink is op het station ‘verantwoordelijk voor het onderhoud en de wettelijke verplichtingen’. Ze stuurt een team aan van technici die alle componenten controleren, onderhouden en waar nodig vervangen. Daarnaast begeleidt ze projecten.
Complexiteit kreeg door het project Vierverlaten een bijzondere betekenis. Laura Nienhuis-Mengerink vertelt: “TenneT mag op de nieuw aangekochte grond pas gaan bouwen als de natuurcompensatie is uitgevoerd: de poelkikker (beschermde diersoort; red.) op het terrein moet verhuizen. Daarvoor is grond aangekocht, maar nog geen vergunning van de provincie. De poelkikker mag na 1 mei niet verplaatst worden, dan begint de paartijd. Dat zou dus betekenen dat we de bouw een seizoen moeten uitstellen.”
Zo’n vertraging is geen optie: een grasveld op het stationsterrein werd aangemerkt als natuurcompensatie. Daar is inmiddels een gigantische komvormige vijver gegraven. “Ecologen vingen de kikkers en plaatsten ze tijdelijk in de nieuwe vijver, met de bevestiging dat aan de natuurcompensatie voldaan is. Niet ideaal, maar de enige oplossing om door te gaan met dit project.”
De zorg voor de natuur blijft een aandachtspunt. Nienhuis-Mengerink: “Er ligt nu een gigantische bult zand op het station en we moeten goed oppassen dat de oeverzwaluw daar niet gaat nestelen, want dan gaat de bouw wederom niet door.”
Laura Nienhuis–Mengerink
Beheerder hoogspanningsstation Vierverlaten, TenneT
Erik Romp
Projectleider Licensing TenneT
“Vierverlaten is een knooppunt van meerdere elektriciteitssnelwegen, zowel regionaal als landelijk”, legt Erik Romp uit. “Voor Groningen is deze uitbreiding nodig om de stad en regio te voorzien in de groeiende vraag naar netcapaciteit. Bijvoorbeeld voor Meerstad, maar ook een nieuw datacentrum van Google in Groningen krijgt hierop een aansluiting. Op het landelijk hoogspanningsnet van 380.000 volt wordt hier straks stroom ingevoerd van wind op zee.”
“De benodigde ruimte voor de hoogspanningsstations en de bijbehorende kabels en lijnen, maken het project complex”, stelt Romp. Er mag niet meer gebouwd worden op grond waarin de kabels liggen en onder hoogspanningslijnen. “Die ruimte moet vrij blijven voor de veiligheid en benodigd onderhoud. Het is lastig om dat ruimtelijk goed in de passen.”
De projectleiders voor vergunningen en constructie trekken tijdens het hele proces samen op. Zo doen ze al voorwerk voor de toekomstige bouw. Romp: “Ecologisch onderzoek uitvoeren of een vergunning aanvragen terwijl je de handtekening nog moet zetten onder de koopakte van grond. We halen werk naar voren dat we normaal pas doen als de grond is verworven.” Door die aanpak liggen we op koers om tijdwinst te boeken, maar dat traject kent nog wel de nodige risico’s.
Een nieuw 110.000 volt-station Vierverlaten, bestaand uit 30 velden.
Uitbreiden van het 380.000 volt-hoogspanningsstation Vierverlaten(VVL) met 6 nieuwe velden.
Aanleg kabels en werk aan masten op of in de buurt van het station
Verwijderen voormalig 110.000 volt-station
Natuurcompensatie met waterpartij en ecologische maatregelen
