Van Hees: “Je hoeft je vrijwel nooit zorgen te maken als je een geluid hoort uit een hoogspanningsstation of
-verbinding. Ik kan me voorstellen dat je kunt schrikken van bijvoorbeeld de korte klap die je hoort als er geschakeld wordt. Maar dit is een normaal verschijnsel. Met het schakelen voorkomt TenneT juist gevaarlijke situaties. Bovendien zijn de afstanden van mensen tot de verschillende installaties groot genoeg dat de veiligheid geborgd is.”

Lassche: “Net als elk ander bedrijf moet ook TenneT zich aan de regels houden als het gaat om geluid. Landelijk zijn er wetten en regels vastgelegd in het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL). Daarin staat bijvoorbeeld hoeveel decibel geluid een hoogspanningsstation mag produceren, en hoeveel daarvan maximaal te horen mag zijn bij een woning. Per gemeente kunnen er weer andere regels bestaan.”

Van Hees: “Het enige waar geen duidelijke regels voor zijn is laagfrequent geluid, zoals de bromgeluiden. Daarvoor bestaan wel richtlijnen, maar die zijn niet bindend. Dat komt onder andere omdat iedereen dit type geluid anders ervaart. Daarnaast is het afhankelijk per woning hoe goed je het binnen hoort: TenneT heeft geen invloed op de gevel, afmetingen van de ruimte en isolatiewaarde daarvan. Maar TenneT wil hier wel graag rekening mee houden. Daarom krijgt ook laagfrequent geluid veel aandacht in de geluidstudies die we voor ze uitvoeren.”

Van Hees: “We begrijpen de twijfel. Maar onze berekeningen zijn er echt op gericht om aan de voorkant zo zuiver mogelijk te voorspellen hoeveel geluid er uit hoogspanningsinstallaties vrij zal komen. Ik heb dan ook nog nooit meegemaakt dat er naderhand een hoger geluidsniveau gemeten werd dan we van tevoren hadden verwacht. En als dat onverwacht toch het geval zou zijn, dan is TenneT verplicht om aanvullende maatregelen te treffen.”

Lassche: “TenneT doet wat ze kan om de impact van geluid op de omgeving te beperken. Zo houdt ze rekening met de positionering van een hoogspanningsstation en koopt ze alleen transformatoren die aan de strengste geluidseisen voldoen. Daarnaast staan er bij transformatoren standaard scherfmuren, die het geluid al voor een groot deel beperken. Afhankelijk van de vergunningseisen worden er extra maatregelen toegepast. Maar er zit een grens aan wat er mogelijk is. Een hoogspanningsstation zal altijd wel wat geluid produceren.”

Lassche: “Dat klopt. Het meest voorkomende geluid dat op een hoogspanningsstation te horen is, is het geluid van een transformator. Een transformator is een spanningsregelaar die elektriciteit omzet naar een andere spanning. Zo’n installatie veroorzaakt een continu bromgeluid. Dit kun je niet alleen horen, maar ook voelen in het lichaam. We noemen dit ook wel een laagfrequent geluid.”

Van Hees: “Daarnaast kun je soms een korte klap horen uit de schakelvelden op een hoogspanningsstation. Dat gebeurt bijvoorbeeld bij onderhoud, als een bepaald gedeelte van het hoogspanningsstation uitgezet wordt. Normaal gesproken gebeurt dit alleen overdag, maar bij een onverwachte storing kan dit ook ’s avonds of in de nacht gebeuren. Dat gebeurt gelukkig bijna nooit.”

Lassche: “Verder heb je ‘coronageluid’ uit hoogspanningslijnen en andere onderdelen waar spanning op staat. Onder natte omstandigheden, zoals bij mist of miezerregen, ontstaat er ontlading en kunnen de leidingen een beetje knetteren. Je kunt bij een hoogspanningsverbinding ook wel eens het gieren van de wind horen als het hard waait.”