Wat zijn Congestie Service Providers?
Dit zijn partijen die flexibele energie gebundeld kunnen aanbieden. Denk aan energieleveranciers, energie- en technologiebedrijven of dienstverleners met expertise in energiemanagement. Ook partijen die al actief zijn in het optimaliseren van processen bij grootverbruikers – bijvoorbeeld met batterijen, WKK’s of slimme regeltechniek – kunnen deze rol vervullen. Naast de technische mogelijkheden om flexibiliteit betrouwbaar aan te sturen en te verhandelen, moeten deze partijen ook markttoegang hebben om die flexibiliteit te laten renderen.
Om als CSP actief te worden, is een officiële erkenning bij TenneT verplicht. Dit garandeert dat je voldoet aan de technische en organisatorische voorwaarden om flexibiliteit veilig en betrouwbaar in te zetten. Daarnaast moet je ook geregistreerd zijn als marktpartij om toegang te krijgen tot de energiemarkten. Via het handelsplatform GOPACS kopen netbeheerders vervolgens deze flexibiliteit in en leveren CSP’s een directe bijdrage aan het oplossen van netcongestie.
Samenwerkingscontracten
Naast de genoemde contracten, zijn er ook contractvormen waarin er wordt samengewerkt door klanten. Bij een groepstransportovereenkomst (GTO), verdelen meerdere partijen de capaciteit onderling. Bij een gesloten distributiesysteem (GDS), gebruiken bedrijven samen één hoofdaansluiting, bijvoorbeeld op een bedrijventerrein.
Ook bij cable pooling delen partijen een netaansluiting, maar in een vereenvoudigde vorm. Het aantal betrokken partijen is beperkt en er gelden minder onderlinge rechten en plichten dan bij een gesloten distributiesysteem. Je kunt het zien als een lichtere variant van gezamenlijk gebruik, geschikt voor specifieke situaties zoals het combineren van zon- en windinstallaties op één punt.
Tijdelijk meer verbruiken of meer produceren: Capaciteit sturen
Soms vragen we klanten soms juist om wél stroom in te voeden. Bijvoorbeeld wanneer we in zijn nabijheid een piek in de afname van stroom voorzien. Dan is er dus meer stroom nodig om die piek weer af te toppen. Andersom geldt dat we kunnen vragen om meer te verbruiken als er een piek in lokale elektriciteitsproductie is voorzien.
Snel schakelen: Redispatch
Soms wijkt de situatie op het elektriciteitsnet af van wat vooraf is verwacht. In zulke gevallen wordt redispatch ingezet. Vanaf ongeveer 15.00 uur op de dag vóór levering tot een uur vóór levering kan een Congestion Service Provider (CSP) worden gevraagd om op een specifieke locatie meer of minder elektriciteit te verbruiken, op te wekken of op te slaan. Om te voorkomen dat deze actie elders onbalans veroorzaakt, wordt buiten het congestiegebied altijd een tegengestelde levering geactiveerd. Zo blijft het landelijke systeem in evenwicht.
Op deze manier kunnen partijen die elektriciteit verbruiken, produceren of opslaan helpen om de lokale belasting van het net te verlichten. Redispatch gaat dus niet over het balanceren van de landelijke vraag en aanbod, maar over het slim inzetten van flexibiliteit op de juiste plek. Lokaal geleverde stroom hoeft minder ver te reizen. Dat ontlast het net — en voor de partij die flexibiliteit levert, kan het bovendien extra inkomsten opleveren.
Tijdelijk minder verbruiken of minder produceren: Capaciteit beperken
Wanneer bovenstaande situatie het geval is, vragen we gebruikers tijdelijk ruimte vrij te maken. Hiervoor krijgen ze een vergoeding. Aangeslotenen weten uiterlijk in de ochtend voor de dag van levering wanneer ze tijdelijk worden beperkt. Dit kan zijn voor korte momenten, maar het verzoek kan ook zijn om langere tijd wat minder transportcapaciteit te gebruiken. Ook hiervoor krijgt de klant een vergoeding.
Pieken aftoppen
Naast het vullen van de badkuip, kijken we ook hoe we de pieken kunnen verlagen. Want ook dat geeft ruimte. Wanneer een klant een firm of een tijdsduurgebonden contract heeft, levert de 15% flexibiliteit vanuit de TDTR contracten ons niet altijd genoeg op om congestie tegen te gaan. Op dat moment komen capaciteitssturing en redispatch om de hoek kijken.
Wat zijn Congestie Service Providers?
Dit zijn partijen die flexibele energie gebundeld kunnen aanbieden. Denk aan energieleveranciers, energie- en technologiebedrijven of dienstverleners met expertise in energiemanagement. Ook partijen die al actief zijn in het optimaliseren van processen bij grootverbruikers – bijvoorbeeld met batterijen, WKK’s of slimme regeltechniek – kunnen deze rol vervullen. Naast de technische mogelijkheden om flexibiliteit betrouwbaar aan te sturen en te verhandelen, moeten deze partijen ook markttoegang hebben om die flexibiliteit te laten renderen.
Om als CSP actief te worden, is een officiële erkenning bij TenneT verplicht. Dit garandeert dat je voldoet aan de technische en organisatorische voorwaarden om flexibiliteit veilig en betrouwbaar in te zetten. Daarnaast moet je ook geregistreerd zijn als marktpartij om toegang te krijgen tot de energiemarkten. Via het handelsplatform GOPACS kopen netbeheerders vervolgens deze flexibiliteit in en leveren CSP’s een directe bijdrage aan het oplossen van netcongestie.
Samenwerkingscontracten
Naast de genoemde contracten, zijn er ook contractvormen waarin er wordt samengewerkt door klanten. Bij een groepstransportovereenkomst (GTO), verdelen meerdere partijen de capaciteit onderling. Bij een gesloten distributiesysteem (GDS), gebruiken bedrijven samen één hoofdaansluiting, bijvoorbeeld op een bedrijventerrein.
Ook bij cable pooling delen partijen een netaansluiting, maar in een vereenvoudigde vorm. Het aantal betrokken partijen is beperkt en er gelden minder onderlinge rechten en plichten dan bij een gesloten distributiesysteem. Je kunt het zien als een lichtere variant van gezamenlijk gebruik, geschikt voor specifieke situaties zoals het combineren van zon- en windinstallaties op één punt.
Tijdelijk meer verbruiken of meer produceren: Capaciteit sturen
Soms vragen we klanten soms juist om wél stroom in te voeden. Bijvoorbeeld wanneer we in zijn nabijheid een piek in de afname van stroom voorzien. Dan is er dus meer stroom nodig om die piek weer af te toppen. Andersom geldt dat we kunnen vragen om meer te verbruiken als er een piek in lokale elektriciteitsproductie is voorzien.
Snel schakelen: Redispatch
Soms wijkt de situatie op het elektriciteitsnet af van wat vooraf is verwacht. In zulke gevallen wordt redispatch ingezet. Vanaf ongeveer 15.00 uur op de dag vóór levering tot een uur vóór levering kan een Congestion Service Provider (CSP) worden gevraagd om op een specifieke locatie meer of minder elektriciteit te verbruiken, op te wekken of op te slaan. Om te voorkomen dat deze actie elders onbalans veroorzaakt, wordt buiten het congestiegebied altijd een tegengestelde levering geactiveerd. Zo blijft het landelijke systeem in evenwicht.
Op deze manier kunnen partijen die elektriciteit verbruiken, produceren of opslaan helpen om de lokale belasting van het net te verlichten. Redispatch gaat dus niet over het balanceren van de landelijke vraag en aanbod, maar over het slim inzetten van flexibiliteit op de juiste plek. Lokaal geleverde stroom hoeft minder ver te reizen. Dat ontlast het net — en voor de partij die flexibiliteit levert, kan het bovendien extra inkomsten opleveren.
Tijdelijk minder verbruiken of minder produceren: Capaciteit beperken
Wanneer bovenstaande situatie het geval is, vragen we gebruikers tijdelijk ruimte vrij te maken. Hiervoor krijgen ze een vergoeding. Aangeslotenen weten uiterlijk in de ochtend voor de dag van levering wanneer ze tijdelijk worden beperkt. Dit kan zijn voor korte momenten, maar het verzoek kan ook zijn om langere tijd wat minder transportcapaciteit te gebruiken. Ook hiervoor krijgt de klant een vergoeding.
Pieken aftoppen
Naast het vullen van de badkuip, kijken we ook hoe we de pieken kunnen verlagen. Want ook dat geeft ruimte. Wanneer een klant een firm of een tijdsduurgebonden contract heeft, levert de 15% flexibiliteit vanuit de TDTR contracten ons niet altijd genoeg op om congestie tegen te gaan. Op dat moment komen capaciteitssturing en redispatch om de hoek kijken.
