Wilt u alle informatie en updates lezen over het project?
Kijk dan op de projectpagina van Net op Zee Doordewind.

Heeft u suggesties of een vraag? Laat het ons weten, u kunt mailen naar doordewind@tennet.eu. We horen graag ideeën uit de omgeving.

Meer informatie over het participatieproces en hoe u kunt meedenken is te vinden in het online participatieplan.

Door u in te schrijven voor de nieuwsbrief van Net op Zee Doordewind blijft u altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen.

Frank Timmer is projectleider van het project Net op Zee Doordewind in de planfase en daarmee onder andere verantwoordelijk voor de milieuonderzoeken, planning en voortgang van het project.

In de uiteindelijke milieueffectrapportage (MER) worden beide methoden naast elkaar gezet. Arcadis beoordeelt als onafhankelijk adviesbureau de methoden op effecten op natuur en landschap, herstelbaarheid en hersteltijd, bodem en water, veiligheid, (geluids)hinder en technische uitvoerbaarheid. “Kosten spelen in deze fase geen belangrijke rol,” legt Maarten uit. ”In eerste instantie gaat het om de technische uitvoerbaarheid en de ecologische impact.”

Schiermonnikoog bestaat grotendeels uit ongerepte natuur. Het grootste deel van het eiland, de Noordzeekustzone en de Waddenzee ligt in een Natura 2000-gebied, de Waddenzee is UNESCO Werelderfgoed. Schiermonnikoog is daarnaast Nationaal Park. Daarom worden alle onderzoeken die nodig zijn voor het vergelijken van de aanlegmethoden met extra zorg uitgevoerd.

Het gaat om twee verschillende onderzoeken. NextGeo Solutions onderzoekt hoe de ondergrond is opgebouwd en hoe sterk die is. Zo wordt duidelijk hoe de kabels veilig kunnen worden aangelegd, met zo min mogelijk impact op de omgeving. Ecologen van Arcadis brengen in kaart welke natuurwaarden er zijn, welke soorten planten en dieren voor kunnen komen en hoe snel de natuur zich kan herstellen na de werkzaamheden.

Deze informatie wordt gecombineerd met de manier waarop TenneT en de aannemer het werk willen uitvoeren. Zo ontstaat een goed beeld van de effecten van de verschillende aanlegmethoden en van de hersteltijd van het gebied.

Tijdens veldbezoeken worden de ecologen van Arcadis begeleid door beheerders, waaronder Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat. Zij kennen het gebied en de natuur goed en kunnen wijzen op specifieke kenmerken die belangrijk zijn voor het onderzoek. Frank waardeert de inzet van onder meer Natuurmonumenten. “Ondanks hun bedenkingen bij het tracé via Schiermonnikoog, hebben zij ons begeleid en toegang verleend tot het natuurgebied tijdens het veldbezoek in november 2025. Dit helpt ons om het onderzoek zorgvuldig en natuurbewust uit te voeren.”

Daarnaast maakt TenneT gebruik van kennis van wetenschappelijke instituten via de Waddenacademie. Die kennis helpt om ontbrekende informatie aan te vullen en ondersteunt het onderzoek naar de effecten van de werkzaamheden en het herstel van de natuur.

Frank legt uit waarom dit detailniveau nodig is:

“De effecten van de verschillende technieken zijn zo verschillend dat we ze op detailniveau uitwerken. Ecologen moeten precies kunnen beoordelen wat de mogelijke effecten zijn.

Tijdens de onderzoeken op Schiermonnikoog houdt TenneT nauwlettend rekening met de natuur. Alles gebeurt op een manier die de omgeving zo min mogelijk verstoort. Maarten vertelt hoe dat in de praktijk gaat: “We sluiten zoveel mogelijk aan op bestaande sporen en gaan te voet waar dat kan. “Machines gebruiken we alleen wanneer dat echt nodig is en dan het liefst elektrisch. Zo halen we de informatie op met zo min mogelijk verstoring in het gebied.”

De werkwijze wordt afgestemd met de gemeente Schiermonnikoog en Natuurmonumenten en zo gepland dat de natuur zo min mogelijk wordt belast. Dat gebeurt door onderzoeken zorgvuldig te plannen buiten broedseizoenen, voedselgebieden en veilige rustplekken die vogels bij hoogwater gebruiken.

Lange tijd leek het de beste manier: met horizontaal gestuurde boringen onder Schiermonnikoog door. Met deze techniek komt aan de zuidkant en de noordkant van het eiland een werkterrein. Via meerdere boringen worden mantelbuizen aangebracht. In een latere fase worden daar de kabels in ingetrokken.

“Het idee daarachter is logisch,” zegt Frank. “Als je onder het eiland doorgaat, zie je boven de grond bijna niets van de werkzaamheden. Dat voelde voor veel mensen als de beste oplossing.”

Bij het verder uitwerken bleken er ook nadelen te zijn. Boorinstallaties en werkterreinen blijven langere tijd aanwezig en beïnvloeden de natuur en rust op het eiland. De boringen en het intrekken van de mantelbuizen duurt meerdere maanden. In een daaropvolgend seizoen worden de kabels in de mantelbuizen getrokken.

Daarnaast kwam vanuit de omgeving de wens om ook andere methoden te onderzoeken met mogelijk minder effecten. Daarom wordt nu een tweede methode even uitgebreid onderzocht: aanleg van de kabels met een speciaal voertuig, de trencher, over het eiland. De trencher wordt uitgerust met brede rupsbanden, waardoor de gronddruk minimaal is en de bodem en vegetatie zo min mogelijk worden beschadigd. Met een frees wordt in één beweging een smalle sleuf in de bodem gemaakt, waarna de kabels direct op diepte worden gelegd en grond weer op de kabels wordt aangebracht.

Die techniek willen we al toepassen in de Waddenzee om kabels, met zo min mogelijk effecten, in de bodem te leggen. De vraag is nu of deze methode ook geschikt is voor het kruisen van Schiermonnikoog.

“Aanleg met de trencher lijkt in enkele weken te kunnen. Bij de gestuurde boringen praat je over vele maanden,” vertelt Maarten Bruggeman, technisch specialist Waddenzee en Noordzeekustzone. “Maar de effecten op de natuur verschillen sterk tussen de twee technieken. We weten nog niet van de impact van deze effecten op de omgeving is. Daarom is zorgvuldig onderzoek naar beide methoden nodig.”